Broń palna jest to pojęcie zbiorcze, zawierające w sobie mnóstwo, często zupełnie różnych modeli, które należy oceniać pod innym kątem. Trudno przecież porównywać M60 z TT, oraz decydować który z nich jest lepszy. Zostały one stworzone do innych celów, a przez to mają zupełnie inne spektrum zastosowań. Aby ułatwić orientację, broń podzielono na grupy. Ponieważ możliwych sposobów dzielenia jest stosunkowo sporo, przedstawię tu tylko najważniejsze.
Rodzaj prowadzonego ognia
automatyczna - jest to broń, która po naciśnięciu spustu przez strzelca, strzela aż do zwolnienia spustu albo skończenia się amunicji. W broni tej wszystkie czynności, które wchodzą w jej cykl pracy, są realizowane bez ingerencji strzelca, który jedynie przytrzymuje palec na spuście. Należą tu pistolety maszynowe, karabiny maszynowe i działka automatyczne posiadające magazynki o pojemności zapewniającej długotrwałe prowadzenie ognia. Broń posiadająca przełącznik na ogień ciągły i pojedynczy, także jest bronią automatyczną.
broń maszynowa - jest to broń strzelająca JEDYNIE ogniem ciągłym. Tak więc np. pistolet maszynowy H&K MP5SD3 (pomimo mylącej nazwy) NIE jest bronią maszynową (bronią samoczynną - oba wyrażenia to synonimy)!
samoczynno-samopowtarzalna - jest to broń która może strzelać zarówno ogniem ciągłym jak i pojedynczym.
samopowtarzalna - jest to broń palna w której jeden lub więcej etapów (ale nie wszystkie!) wchodzących w skład jej cyklu pracy jest realizowanych przez energię powstałą przy poprzednim wystrzale. Jeśli jedyną czynnością, którą należy wykonać do oddania nowego strzału jest pociągnięcie spustu, wtedy mówimy że jest to broń samopowtarzalna.
powtarzalna - broń którą trzeba przeładować siłą własnych mięśni.
W grupie tej wyróżnia się podgrupę zwaną repetierami - jest to broń długa, powtarzalna ręcznie. Tak więc nie zaliczają się tu ręcznie repetowane pistolety (które oczywiście są bronią powtarzalną ręcznie). Przykładem repetiera jest np. Remington 870, gdzie zachodzi konieczność ręcznego przeładowania za pomocą uchwytu typu "pump".
Wymiary
krótka - broń przeznaczona do strzelania jedną ręką. Ze względu na mnogość odmian i coraz bardziej płynną granicę między bronią długą i krótką, przyjęto następującą definicję:
Bronią krótką nazywamy broń palna o długości całkowitej nie przekraczającej 600 mm i długości lufy nie przekraczającej 300 mm.
Broń krótką można podzielić na:
pistolety - w których magazynek jest wymienny, nie porusza się podczas procesu załadowywania naboju do komory nabojowej, nie związanej na stałe z magazynkiem. Przeznaczone do wymuszania posłuszeństwa, obezwładniania i zwalczania celów żywych na odległość do 50 metrów. Odmianą pistoletu jest:
pistolet maszynowy - ręczna broń palna przystosowana do zwalczania celów żywych na niewielkich odległościach, przeważnie do 200 metrów.
rewolwery - w których wymienny albo niewymienny magazynek obraca się wzdłuż osi równoległej do naboju, a każde gniazdo nabojowe pełni po kolei rolę komory nabojowej. Jak pewnie zauważyliście, zasadę tą spełniają także niektóre egzemplarze broni długiej jak np. karabin bębenkowy Colt'a lub Pancor Jackhammer (który może strzelać seriami, tak więc jest bronią automatyczną, a dokładniej, samoczynno-samopowtarzalną).
W takim przypadku mówimy o broni rewolwerowej lub inaczej bębenkowej, która może być zarówno bronią długą jak i krótką.
długa - Ze względów praktycznych i prawnych przyjęto że jest to broń o długości całkowitej większej niż 600 mm. Podstawowe rodzaje broni długiej to:
karabin - zaliczana jest tu broń, przystosowana do strzelania nabojami karabinowymi o energii początkowej pocisku 2300 do 4000 dżuli.
karabin maszynowy - w pełni automatyczna broń strzelecka, przystosowana do naboju karabinowego. Oparta na podstawie, najczęściej jest ona dwu- lub trójnożna. Przeznaczony do zwalczania celów żywych, lekko opancerzonego sprzętu i nisko lecących celów powietrznych.
karabin uniwersalny - karabin wyposażony w zestaw luf, dostosowanych do ich szybkiej zmiany. W zależności od konstrukcji i dłufości przyłączanych luf możliwe jest wykorzystanie karabinu co najmniej w dwóch odmianach, np. jako karabinu klasycznego (lufa podstawowa), subkarabinu (lufa krótka) lub karabinu maszynowego (lufa o zwiększonej pojemności cieplnej, zaopatrzona w dwójnóg)
karabin wyborowy - karabin powtarzalny lub samopowtarzalny, o podwyższonej dokładności wykonania, wyposażony w urządzenia dodatkowe takie jak celownik optyczny, kompensator podrzutu, tłumik dĽwięku oraz płomienia wylotowego, dwójnóg. Produkowany najczęściej w małych ilościach, przeznaczony jest do zwalczania celów żywych na odległość 800 metrów.
Przekrój poprzeczny lufy
gładkolufowa - jest to broń o lufie niegwintowanej, przeznaczonej do strzelania głównie śrutem, albo specjalnymi pociskami do b.g.
gwintowana - jest to broń posiadająca lufę gwintowaną. Oznacza to, że lufa posiada wzdłużne śrubowe nacięcia tzw. gwint. Najczęściej jest on prawoskrętny. Jest to najpopularniejszy rodzaj lufy, do którego jest wytwarzana cała gama pocisków.
poligonalna - lufa, której przekrój poprzeczny ma kształt wielokąta foremnego i zmienia swoje położenie wzdłuż części prowadzącej przewodu według linii śrubowej. Wierzchołki wielokąta są zwykle zaokrąglone, a boki wykonuje się w kształcie łuków.
